De wereld van genetische en genomische geneeskunde ontrafelt hoe onze DNA-kaart ziektes beïnvloedt en behandelingen kan personaliseren. Dit vakgebied zoekt naar antwoorden in onze genen, van erfelijke aandoeningen tot complexe ziektes zoals kanker en diabetes, en helpt artsen om zorg nauwkeuriger af te stemmen op de individuele patiënt.

Op Gist.Science maken we deze snelle wetenschappelijke ontwikkelingen toegankelijk voor iedereen. Elke nieuwe preprint die verschijnt in de categorie Genetische en Genomische Geneeskunde op medRxiv wordt door ons verwerkt. We bieden niet alleen een diepgaande technische samenvatting, maar ook een heldere uitleg in gewone taal, zodat u direct begrijpt wat de bevindingen betekenen.

Hieronder vindt u de nieuwste papers uit dit dynamische onderzoeksveld, direct uit de bron van medRxiv, geordend op publicatiedatum.

The Madrid Manic Group (MadManic) Cohort: Multi-Omics and Digital Phenotyping For the Studies of Severe Mental Disorders and Suicidality

Het MadManic-project is een grote Spaanse initiatief dat genomische, multi-omics, klinische en digitale fenotyperingsdata integreert bij meer dan 4.400 deelnemers om de biologische basis van ernstige psychiatrische stoornissen en suïcidaliteit te onderzoeken en zo bij te dragen aan precisiepsychiatrie.

Garcia-Ortiz, I., Somavilla Cabrero, R., Madridejos Palomares, E., Martinez-Jimenez, M., Bello Sousa, R. A., Carpio-Lopez, I., Sanchez-Alonso, S., Benavente Lopez, S., Mata-Iturralde, L., Alvarez Garc (…)2026-04-16📄 genetic and genomic medicine

Meta-analysis of Cannabis Use Identifies Shared Genetic Loci with Sleep and Circadian Rhythms

Deze meta-analyse van cannabisgebruik bij bijna 373.000 personen identificeerde 39 genetische loci en onthulde een gedeelde genetische risicoprofiel tussen cannabisgebruik en slaapproblemen, met name klinische insomnie, waarbij specifieke genen zoals CADM2 en SLC39A8 een centrale rol spelen.

Valliere, J., Strausz, S., Tchio, C., Risse-Adams, O., Sinott-Armstrong, N., Ollila, H. M., Saxena, R.2026-04-16📄 genetic and genomic medicine

Assessing Swedish Genetic Counselling Outcome Measures for Autism and General Use: Rasch Findings Highlight the Need for Improved Measures

Deze studie presenteert de eerste Zweedse, autisme-specifieke versie van de GCOS-24 en toont via Rasch-analyse aan dat, hoewel er bruikbare subschalen zijn geïdentificeerd, zowel deze aangepaste versie als de algemene Zweedse GCOS-24 psychometrische tekortkomingen vertonen die verdere verfijning of nieuwe meetinstrumenten vereisen om uitkomsten van genetisch counseling bij autistische populaties adequaat te meten.

Nordstrand, M., Fajutrao Falk, S., Johansson, M., Pestoff, R., Tammimies, K.2026-04-15📄 genetic and genomic medicine

Colibactin-associated mutations in the human colon appear to reflect anatomy and early exposure, not oncogenesis

De studie concludeert dat colibactine-geassocieerde mutaties in de menselijke colon voornamelijk worden bepaald door anatomische locatie en vroege blootstelling, en niet door kankerontwikkeling, waardoor de link met vroeg-onderkend colorectale kanker eerder een gevolg is van regionale specificiteit dan van een causale rol.

Hiatt, L., Peterson, E. V., Happ, H. C., Major-Mincer, J., Avvaru, A., Goclowski, C. L., Garretson, A., Sasani, T. A., Hotaling, J. M., Neklason, D. W., Uchida, A. M., Quinlan, A. R.2026-04-15📄 genetic and genomic medicine

Characterization of a pancreatic cancer GWAS signal suggests PDX1 buffers stress in the exocrine pancreas

Deze studie identificeert rs9581943 als de causale variant achter een PDAC-GWAS-signaal, waarbij het risicofactorallel de expressie van PDX1 verlaagt, wat leidt tot verminderde stressbuffering en destabilisatie van het epitheel in de exocriene pancreas.

Hoskins, J. W., Christensen, T. A., Eiser, D., Char, E., Mobaraki, M., O'Brien, A., Collins, I., Zhong, J., Patel, M. B., Prasad, G., Pancreatic Cancer Cohort Consortium and Pancreatic Cancer Case-Con (…)2026-04-15📄 genetic and genomic medicine

Shared genetic architecture of cortical morphology and psychiatric disorders: insights from a cross-trait analyses across 180 cortical regions

Deze studie toont aan dat, hoewel er aanzienlijke genetische overlapping bestaat tussen de morfologie van de cortex en psychische stoornissen, de complexe en vaak tegenstrijdige richting van deze effecten over verschillende hersenregio's de genetische voorspellingskracht beperkt.

Zhang, Y., Ge, T., Mallard, T. T., Choi, K. W., Anxiety Disorders Working Group of the Psychiatric Genomics Consortium,, Tiemeier, H., Lamballais, S.2026-04-13📄 genetic and genomic medicine

Multiplex Portuguese Families as a Lens into rare mutations and the Shared Genetic Architecture of Schizophrenia, Mood Disorders, and Autism Spectrum Disorders

Dit onderzoek toont aan dat het bestuderen van Portugese multiplex-families via whole-genome sequencing leidt tot de identificatie van zeldzame, grote-effect mutaties, zoals in het CHD2-gen, die de gedeelde genetische architectuur en de overbrugging van klinische diagnosegrenzen tussen ernstige psychiatrische aandoeningen zoals schizofrenie, stemmingsstoornissen en autisme onderstrepen.

Pato, C. N., Pato, M. T., Mulle, J., Hart, R. P., Pang, Z., Knowles, J. A., Singh, T., Maddhesiya, P., Carvalho, C., Merikangas, A., Medeiros, H., Bigdeli, T. B., Kazemi, H., Drake, J., Vladimrov, V. (…)2026-04-07📄 genetic and genomic medicine

Ancestry-stratified variant classification in monogenic diabetes genes: annotation coverage and differential curation burden

Deze studie toont aan dat varianten in monogene diabetesgenen voor niet-Europese populaties aanzienlijk slechter zijn geannoteerd in ClinVar en gnomAD dan voor Europese populaties, wat resulteert in een ongelijkheid in de classificatie die niet primair wordt veroorzaakt door een hoger percentage onzekere varianten, maar door een gebrek aan curatie en data.

Dario, P.2026-04-07📄 genetic and genomic medicine

Religious beliefs and practices, political orientation, and distrust in healthcare predict attitudes toward mRNA vaccines in the United States

Deze studie toont aan dat religieuze overtuigingen, politieke oriëntatie en wantrouwen in de gezondheidszorg belangrijke voorspellers zijn voor de houding tegenover mRNA-vaccins in de VS, waarbij evangelische protestanten en conservatieven over het algemeen meer scepsis tonen dan atheïsten en liberalen.

Solomon, E. D., Chin, E. G., Baldwin, K., Baker, L. L., DuBois, J. M.2026-04-07📄 genetic and genomic medicine